العربی /ENGLISH
۱۳۹۳ چهارشنبه ۵ آذر
width=420
width=168
 
تماس با مانقشهاخبارصفحه اصلیصفحه اصلی پرتال
کتابخانهمقالاتسایت های مرتبطگالری عکسراهنمای شهروندانسرویس الکترونیکپیشنهادات و انتقاداتمناقصات و مزایداتپروژه ها
دستورالعمل
دستور العمل شیوه های مقابله با برف و یخ
شرح

 

شیوه های مقابله با برف و یخبندان

 

مقدمه:

بارش برف يك نعمت خدادادي است. اما اگر برنامه جامع و مدون براي مقابله با آن موجود نباشد، همين نعمت ممكن است به يك بحران تبديل شود. تجارب متعددي در كشور ما نشان مي دهد كه چگونه بارش برف زندگي يك شهر را مختل كرده و يك وضعيت بحراني را بوجود آورده است.

مع الوصف برف و یخبندان هر ساله مشكلات زيادي را به شهر و شهروندان و نهادهاي شهري وارد ميكند. در اين راستا تدوين برنامه ويژه شرايط زمستاني و اجراي آن ضرورت دارد. اين برنامه ها به منظور هماهنگي نهادهاي درگير و افزايش كارآيي آنها به هنگام بحرانهاي برف تهيه مي شوند.  در اين برنامه ها نحوه تقسيم كار بين ادارات و سازمانهاي مختلف شهرداري و اولويت بندي پاكسازي خيابانها و معابر مشخص مي گردند. همچنين منابع و امكانات موجود اعم از نيروي انساني و ماشين آلات مورد نياز شناسايي و دستورالعمل استفاده از آنها تهيه و تنظيم مي گردند. از آنجا كه سازمانها و ادارات مختلفي ميبايد در امر مديريت بحرانهاي برف دخالت داشته باشند، برنامه ريزي امكان مي دهد كه نقش و و ظايف هركدام از اين نهادها به خوبي شناسايي و تعريف شده و امكان ارتباط و هماهنگي بين آنها تقويت و گسترش يابد.

از طرفي برف و یخبندان یکی از عوامل اساسی تاثیر گذار در ایجاد تاخیرها و تصادفات در شهرها ست. در اين راستا هزینه های هنگفتی جهت بازگشایی معابر با شن و ماسه و نمک انجام می پذیرد و تبعات بعدی آن یعنی مشکل خوردگی و خستگی آسفالت نیز بسیار هزینه زا است ، لذا توجه به روش نگهداری معابر در زمستان اساسي است.  در استفاده از شيوه هاي سنتي معايبي نظير: عدم توزيع يکنواخت و رانده شدن سريع به حاشيه معبر؛ خطر صدمه به خودروها و عابرين ( پرتاب دانه های شن)،  مسدود شدن زهکشها؛ خرابی سطح روسازی بعلت پخش غير يکنواخت نمک؛ تحميل هزينه هاي مضاعف پاکسازي؛ ضايعات زيست محيطی (گياهان, درختان, منابع آب,...،  تسريع خوردگی خودروها, بتن ....وجود دارد كه اين معايب در عمليات كنشي به جاي واكنشي و استفاده از روشهاي پيشگيري و ماشين آلات و تجهيزات مخصوص برفروبي تا حدود زيادي تقليل يافته و هزينه هاي كلي نيز به تبع آن كاهش مي يابند.

در اين دوره ضمن معرفي انواع بارش ،سطوح مختلف وضعيت بارش طبقه بندي و در هر سطح اقدامات اجرايي لازم تشريح مي گردد. همچنين «سازماندهي و برنامه ريزي»، «جلوگيري از تشكيل لايه يخ و برف»، «موارد مربوط به مواد و مصالح»، «مديريت بحران برف» و «فنون مقابله با برف»  محورهاي اصلي دوره آموزشي را تشكيل مي دهد.  اجزاي اصلي سازماندهي و برنامه ريزي در قالب: سطح خدمت، راهنماي عمليات، سطح حوزه، استفاده از امكانات ساير پيمانكاران، برنامه آموزش كاركنان، برنامه مربوط به ماشين آلات ، نقشه برفروبي، سيستم اعلام و هشدار، برنامه مربوط به مواد و مصالح، برنامه ايمني( خردسال و بزرگسال)، سياستهاي اطلاع رساني و تمرين و مستند سازي تشريح خواهند شد.

 

مواد و مصالح رایج در راهداری زمستانی و چگونگی عملکرد آنها

مجموعه زیر رایج ترین مواد و مصالح راهداری زمستانی است که در حال حاضر توسط ادارات راهداری در سراسر دنیا برای حفظ سیستم حمل و نقل ایمن استفاده می شوند.

مواد و مصالح رایج در راهداری:

·        نمک (کلرید سدیم) (Nacl)

·        کلرید کلسیم (Cacl2)

·        کلرید منیزیم (Mgcl2)

·        کلرید پتاسیم (Kcl)

·        استات منیزیم کلسیم (C.M.A)

·        محصولات جانبی زراعی

·        ساینده ها (Sand)

در هر لیستی از موارد رایج راهداری زمستانی، «سنگ نمک» یا کلرید سدیم در بالاترین رده قرار دارد. نمک تا به حال بهترین ماده یخ زدا بوده و می باشد. در راههای شریانی و نواحی شهری بیشتر از «نمک خالص» استفاده می کنند، در حالی که بسیاری از مناطق با درجه اهمیت کمتر و راههای روستایی مخلوطی از نمک و ساینده ها را به کار می گیرند. به هر حال، کاربرد مواد از منطقه ای به منطقه دیگر برحسب شرایط ممکن است تفاوت داشته باشد.

 

نمک (کلرید سدیم) (Nacl)

خواص: نمک یک ماده طبیعی است. نمک از اوایل قرن نوزدهم، برای کنترل یخ به کار رفته است. نمک از طریق سه فرآیند تولید می شود. سنگ نمک (Rock Salt) از طریق فرآیندهای سنتی استخراج از معدنها به دست می آید و احتمالاً رایج ترین محصول مورد استفاده می باشد. این سنگ نمک که بطور طبیعی به دست می آید یک سنگ نمک معدنی بوده و ممکن است به مقدار کمی دارای ناخالصی هایی مانند سنگ گچ، سنگ رس (شیل)، دولومیت و کوارتز باشد. نمک خورشیدی (Solar Salt) از طریق تبخیر آب دریا، یا در بعضی موارد، آب رودخانه یا دریاچه تشکیل می شود و معمولاً مقدار کمی ناخالصی دارد. نمک خلأ (Vacuum Salt) نوع بسیار خالصی از نمک است که از نفوذ آب به رسوبات عمیق زیرزمینی ناشی میشود.

نمک یک ماده جامد و دانه دانه است و باید با دانه بندی های خاص برای کنترل برف و یخ مورد استفاده قرار گیرد. بسیاری از ادارات راهداری از استانداردهای ASTM D236 یا AASHTO –M341 پیروی میکنند، در حالیکه بعضی از کشورها و سازمانهای راهداری استانداردهای خاصی را برای خودشان تعیین کرده اند. درجه خلوص، دانه بندی، و مقدار رطوبت، همگی مهم هستند. استانداردهای ذکر شده به حداقل ماده شیمیایی با 95% کلرید سدیم نیاز دارند.

 

جدول- دانه بندی براساس استاندارد  ASTM- D623

اندازه الک

درصد وزنی مواد رد شده از الک

 

19 میلیمتر (3/4 اینچ)

12/5 میلیمتر (1/2 اینچ)

9/5 میلیمتر (3/8 اینچ)

4/75 میلیمتر (#4)

2/36 میلیمتر (#8)

600 میکرون (30)

درجه 1 (زبرتر)

--

100

95 تا 100

20 تا 90

10 تا 60

 

درجه 2 (نرمتر)

100

--

--

20 تا 100

10 تا 60

 

بر طبق جدول، دو نوع دانه بندی داریم، یکی درجه زبرتر، و یکی درجه نرمتر. دانه بندی نرمتر اغلب در نواحی که تشکیل شبنم و یخبندان رایج است، استفاده می شوند. دانه بندی های زبرتر نیز برای ترکیب با ساینده ها استفاده می شوند.

 

در یخ زدایی به روش سنتی از دانه بندی درشت استفاده می شود تا اطمینان حاصل شود که ذرات نمک دارای اندازه مناسب و قدرت ماندگار می باشند تا آب نمک به اندازه کافی تولید شود و عمل ذوب برای شکستن پیوند بین برف و یخ با سطح راه به خوبی انجام شود.

در لایه های متراکم برف و یخ، ذرات بزرگتر استفاده می شوند تا بهتر در برف و یخ نفوذ کرده باعث ذوب آنها شده و در سطح راه آب نمک تولید شود و پیوند یخ و برف با سطح راه را بشکند.

از طرف دیگر، دانه بندی های ریز تمایل بیشتری در چسبندگی به هم و چسبیدن به ماشین آلات دارند؛ در حالی که دانه بندی های درشت تمایل بیشتری به پخش و پراکندگی دارند، در نتیجه مواد کمتری در سطح راه باقی می مانند.

آب نمک باچگالی وزنی 23% در دمای پایین تا (21-) درجه سانتیگراد که دمای ذوب می باشد، عمل خواهد کرد. بنابراین دماهای مؤثر برای نمک (9-) درجه سانتیگراد و بالاتر می باشند. دماهای پایین تر به نمک بیشتر و زمان طولانی تری نیاز دارند تا تأثیر خوبی داشته باشند.

توجه: نمک ذاتاً رطوبت جذب می کند لذا در هنگام انبارداری و وقتی به صورت دپو قرار گرفته باشد، ممکن است دچار چسبندگی شود. این عامل باعث ایجاد توده های سخت در دپوی نمک می شود. که پس از بارگیری در کامیونهای شن- نمک پاش، در سیستم شن- نمک پاشهای معمولی گیر کرده و حرکت نمی کنند. افزودنی های متعددی وجود دارند که بعنوان عوامل ضدچسبندگی استفاده می شوند. رایج ترین این مواد، فروسیانید سدیم و دیگری فرو سیانید آهن می باشد که به عنوان یک ماده آبی پر رنگ نیز شناخته می شود. این مواد معمولاً به مقدار 20 تا PPM 100 (یک به میلیون) افزوده می شوند. اداره غذا و دارو (Food&Drud Administration)، این مواد را به عنوان یک افزودنی ضدچسبندگی برای نمک خوراکی معرفی کرده است. این ماده در چاپ های آبی رنگ و گچ های نجاری استفاده می شود. هر دوی این مواد برای حیات گیاهان و حیوانات غیرسمی می باشند.

ميزان نمك مورد نیاز

ميزان پخش نمك در واحد سطح، بسته به نوع بارش، شرايط آب و هوايي و روشهاي عمليات فرق مي كند. نرخ كاربرد معمولاً بين 85 تا 230 كيلوگرم براي هر كيلومتر جاده دوخطه است. براي اينكه نيازهاي فصل زمستان را راحت تر مشخص كنيد، جدول زير براساس نرخ كاربرد چهار مرتبه نمك پاشي در طي هر بارش و هر مرتبه 150 كيلوگرم نمك در يك كيلومتر راه دوخطه در نظر گرفته شده است.

 

جدول برآورد ميزان نمك مورد نياز (برحسب تن) در فصل زمستان)

(براساس 4 مرتبه نمك پاشي در طي هر بارش و هر بار به ميزان 150 كيلوگرم براي هر كيلومتر جاده دوخطه)

تعداد بارشها

طول جاده دو خطه به كيلومتر (با استاندارد سطح رويه عاري از يخ و برف)

Km100

Km200

Km300

Km400

Km500

Km600

Km700

4

240

480

720

960

1200

1440

1680

6

360

720

1080

1440

1800

2160

2520

8

480

960

1440

1920

2400

2880

3360

10

600

1200

1800

2400

3000

3600

4200

12

720

1440

2160

2880

3600

4320

5040

14

840

1680

2520

3360

4200

5040

5880

16

960

1920

2880

3840

4800

5760

6720

18

1080

2160

3240

4320

5400

6480

7560

20

1200

2400

3600

4800

6000

7200

8400

  

توجه: حداقل نمك انبار شده بايد نصف مقدار مورد نياز سالانه باشد. اين جدول براساس چهار بار نمك پاشي در طي هر بارش، و هربار به ميزان 150 كيلوگرم نمك تنظيم شده است. (براي هر بارش جمعاً 600 كيلوگرم نمك در يك كيلومتر جاده دو خطه)

توجه: اين اعداد ميانگين ارقام بوده و جنبه برآورد دارد، چرا كه در بعضي از شرايط و براي برخي از سطوح، مي بايستي چندين بار نمك پاشي نمود.

منظور از طول جاده، طول منطقه برفگير محور مي باشد كه نياز به برفروبي و نمك پاشي دارد.

 

عملکرد نمک مصرفی

میزان یخ ذوب شده به ازای مصرف یک کیلوگرم نمک در جدول ذیل نشان داده شده است.

میزان یخ ذوب شده بازای مصرف یک کیلوگرم نمک

یک کیلوگرم کلرید سدیم (نمک)

دما بر حسب درجه سانتیگراد

46 کیلوگرم یخ

14 کیلوگرم یخ

9 کیلوگرم یخ

6 کیلوگرم یخ

5 کیلوگرم یخ

4 کیلوگرم یخ

3/7 کیلوگرم یخ

3/2 کیلوگرم یخ

1-

4-

7-

9

12-

15-

18-

21-

 

کاربرد نمک

جدول ذیل میزان کاربرد نمک در هرکیلومتر از جاده های دو خطه را نشان می دهد.

 

کاربرد نمک

پوشش هر متر مکعب از نمک در جاده های دو خطه

میزان کاربرد نمک در هر کیلومتر از جاده های دو خطه

5/4 کیلومتر

6/2 کیلومتر

7/2کیلومتر

8/6 کیلومتر

10/8 کیلومتر

14/4 کیلومتر

21/6 کیلومتر

240 کیلوگرم

210 کیلوگرم

180 کیلوگرم

150 کیلوگرم

120 کیلوگرم

90 کیلوگرم

60 کیلوگرم

 

سایر کلریدها

خواص: سایر کلریدهای مورد استفاده در مقابله با برف و یخ شامل کلرید کلسیم، کلرید منیزیم و کلرید پتاسیم می باشند. این مواد نیز نمک های طبیعی می باشند. دو ماده ای که بیشترین استفاده را دارند و رایجتر می باشند کلرید کلسیم و کلرید منیزیم هستند. این دو به طور طبیعی مایع هستند و برای بازگشت به حالت مایع میل ترکیبی خود را حفظ می کنند.

کلریدهای کلسیم و منیزیم گرمازا هستند و وقتی از حالت جامد به حالت مایع تبدیل می شوند، گرما آزاد می کنند. هر دو رطوبت گیر هستند و رطوبت را از هوا یا از اطرافشان جذب می کنند. این عامل تأثیر آنها را در شرایط سرد و خشک افزایش می دهد. علاوه بر این، هر دو دمای ذوب پایینی دارند، بنابراین در دماهای پایین تر عمل ذوب بیشتری انجام خواهد شد. معمولاً کلرید کلسیم به صورت محلول 33- 30 درصد و کلرید منیزیم به صورت محلول 26- 23 درصد فروخته می شوند. این غلظت ها به دمای ذوب خاص این مواد مربوط می شود.

استفاده از کلریدپتاسیم برای یخ زدایی رایج نیست. کلرید پتاسیم در حالت طبیعی به صورت جامد است و مثل نمک گرماگیر می باشد. دمای ذوب آن حدود (11-) درجه سانتیگراد بوده و بنابراین در دمای حدود (4-) درجه سانتیگراد تأثیر خود را به تدریج از دست می دهد.

کلریدهای مایع بیشترین استفاده را در عملیات از قبل مرطوب کردن و پیشگیری از یخ زدن دارند.

 

 

 آنها میتوانند برای از قبل مرطوب کردن ساینده ها نیز استفاده شوند. قیمت بالای آنها نسبت به سایر مواد، کاربرد آنها را برای یخ زدایی های مداوم کاهش می دهد. به هر حال، گاهی اوقات حالت دانه ای شکل و جامد آن با نمک یا ساینده ها مخلوط شده و سپس برای یخ زدایی استفاده می شوند.  

چون کلریدهای منیزیم و کلسیم دماهای پایینی دارند، برای از قبل مرطوب کردن نمک، مواد مناسبی به شمار می روند، بخصوص وقتی دما به زیر(9-) درجه سانتیگراد کاهش می یابد. این مواد، به عنوان عوامل از قبل مرطوب کننده، پخش و پراکندگی نمک جامد در سطح سواره رو را کاهش می دهند و عمل ذوب را در دماهای پایین تر بهتر انجام می دهند. از آنجا که مایعات بهترین مواد شیمیایی برای پیشگیری از یخ زدن می باشند، کلریدهای منیزیم و کلسیم برای پیشگیری از یخ زدن بکار می روند. به دلیل اینکه این مواد ذاتاً خورنده می باشند، با مواد افزودنی جلوگیری کننده از خورندگی نیز فروخته می شوند.

 

استات منیزیم کلسیم (C.M.A)

خواص: CMA از طريق واكنش آهك دولوميتي با اسيد استيك توليد مي شود. براي اولين بار اداره بزرگراههاي آمريكا CMA را در سال 1980 به عنوان جايگزيني براي نمك معرفي كرد. CMA خورندگي كمتري داشته و با محيط سازگاري بيشتري دارد.

دماي ذوب CMA حدود (27-) درجه سانتيگراد و غلظت آن 27% مي باشد. به هرحال، بررسي ها نشان داده اند كه اگر CMA بخواهد تأثيري مانند نمك داشته باشد، بايد حدوداً 7/1 برابر بيشتر استفاده شود. CMA به فضاي ذخيره سازي بيشتري نياز دارد. يك تن CMA تراكم كمتري نسبت به نمك دارد و در مقايسه با يك تن نمك 60% فضاي بيشتري اشغال مي كند. قيمت بالاي CMA از كاربرد گسترده آن جلوگيري كرد است.

CMA به دليل خورندگي كمتر و مسائل زيست محيطي كمتري كه دارد در موقعيت هاي خاصي استفاده مي شود. CMA اغلب در پل ها، سازه هاي حساس و نواحي حساس زيست محيطي كه ممكن است صدمه بالقوه نمك و ساير كلريدها نوعي مشكل به شمار رود، استفاده مي شوند.

 

محصولات جانبي زراعي

محصولات جانبي زراعي، كه با نام هاي تجاري مانند Ice Ban، Caliber M 50 و Road Deicer در بازار داد و ستد مي شوند، معمولاً از قندها و نشاسته هاي پرداخته شده توليد مي شوند. تمام اين مواد در آب قابل حل مي باشند و محلول هاي حاصله نقطه انجماد آب را كاهش مي دهند.

محصولات جانبي زراعي اساساً براي از قبل مرطوب كردن نمك يا پردازش قبلي دپوهاي نمك و پيشگيري از يخ زدن استفاده مي شوند. آنها مي توانند با ساير مواد شيميايي مانند كلريد منيزيم نيز تركيب شوند و دوباره براي پيشگيري از يخ زدن و از قبل مرطوب كردن استفاده مي شوند.

 

در كل مي توان اظهار نمود كه مواد شيميايي براي مقاصد زير بكار برده مي شوند:

*      پيشگيري از چسبيدن برف و يخ به سطح راه

*      پيشگيري از شكل گيري شبنم و يخ بندان سطح راه

*      پيشگيري از انباشت تدريجي نمك

*      ذوب يخ هاي ايجاد شده

 

 

 

 مقايسه دماي ذوب و دماي مؤثر مواد شيميايي

مواد شيميايي

دماي ذوب

چگالي وزني

دماي م‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ؤثر

درجه سانتيگراد

درجه فارنهايت

درصد

درجه سانتيگراد

درجه فارنهايت

Nacl (نمك، كلريد سديم)

21-

6

23

9-

15

Cacl (كلريد كلسيم)

51-

60-

30

32-

25-

Mgcl (كلريد منيزيم)

33-

28-

22

15-

5

Kcl (كلريد پتاسيم)

11-

13

20

4-

25

 CMA(استات منيزيم كلسيم)

27-

17-

32

6-

21

 

هنگامي كه به مقايسه مواد شيميايي مايع و جامد مي پردازيم، مزايا و معايب آنها مشخص مي كند كه چگونه مي توانيم از آنها استفاده مؤثرتري به عمل آوريم.

 

مزاياي استفاده از مواد شيميايي جامد عبارتند از:

*      ارزانتر است

*      راحت تر جابجا مي شود

*      آهسته تر آب مي شود

*      افزايش ضريب اصطكاك

مزاياي استفاده از مواد شيميايي مايع عبارتند از:

*      بوسيله ترافيك پراكنده نمي شود

*      پسمانده آنها تا ساعتها يا حتي روزها بسته به شرايط، تأثير خود را از دست نمي دهد.

*      مايعات چند منظوره اند، يعني هم مستقيماً مي توانند بدون آنكه پراكنده شوند، در سطح راه استفاده شوند و هم مي توانند با مواد شيميايي جامد قبل از استفاده مخلوط شوند تا باعث تسريع عمل ذوب شوند.

 

البته در سوي ديگر معايب قرار دارند:

معايب استفاده از مواد شيميايي جامد عبارتند از:

*      نياز به آب و رطوبت

*      مرحله انحلال وقت گير است. كه اين امر عموماً منجر به كند شدن عمل ذوب بخصوص در شرايط آب و هوايي سردتر مي گردد.

*      براي پيشگيري از يخ زدن مناسب نمي باشد (پراكنده شدن بوسيله ترافيك).

معايب استفاده از مواد شيميايي مايع عبارتند از:

*      به دليل حمل آب زياد، هزينه حمل و نقل ماده شيميايي بالا است.

*      براي از بين بردن توده هاي ضخيم برف و يخ مناسب نيستند زيرا در روي سطح يخ پراكنده ميشوند و مي توانند شرايط بسيار لغزنده اي را ايجاد كنند.

*      با بارش باران از سطح راه شسته مي شوند.

*     براي استفاده در سطح راه نياز به دماهاي بالاتر دارند (معمولاً بالاي 6- درجه سانتيگراد).

سايشگرها

سايشگرها شامل شن، سرباره ها، خاكستر آتشفشاني و شن و ماسه شكسته مي باشد. عموماً در چندين حالت براي عمل كنترل برف و يخ از سايشگرها استفاده مي شود. تجربه شده زمانيكه ضروري است تا ضريب اصطكاك خيلي سريع افزايش يابد، بوي‍‍‍ژه در دماهاي پايين كه عملكرد مواد شيميايي كند است و در شرايطي كه برف و يخ به سطح جاده مي چسبد و به آساني نمي توان آن را برداشت، از سايشگرها استفاده مي شود. در اين شرايط، رخداد مناسبتري كه در مسير يخ زدايي اتفاق مي افتد استفاده از سايشگرهاست كه مي تواند يك

  

 

 ابزار مهم براي عمليات يخ زدايي باشد. با اين وجود سايشگرها مواد شيميايي كنترل كننده يخ نيستند و موارد اساسي يخ زدايي يا عمليات جلوگيري از يخ زدگي را حمايت نمي كنند بلكه تنها عملكرد آنها افزايش اصطكاك است. افزايش اصطكاك ممكن است تا مدت كمي دوام داشته باشد چون عبور و مرور به سرعت، سايشگرها را پخش كرده و از سطح سواره رو به سمت شانه ها خواهد راند. بطور كلي در برنامه پيشگيري از يخ زدگي هيچ مزيتي در استفاده هميشگي از سايشگرها بدست نيامده است.

نمایی از دپوی شن و نمک بمنظور پیشگیری از تشکیل لایه برف و یخ

 

به خاطر داشته باشيد كه يك بار كاربرد سايشگرها در رابطه با هزينه هاي كار و تجهيزات تقريباً برابر با يك بار كاربرد نمك مي باشد. معمولاً سايشگرها بايد با تناوب بيشتري نسبت به نمك استفاده شوند كه اين امر منجر به هزينه هاي كاربرد بيشتر خواهد شد.

مزاياي سايشگرها:

*      نسبتاً ازان هستند (هزينه اوليه مصالح)

*      براحتي بكار مي روند

*      افزايش ضريب اصطكاك

*      قابل اختلاط با نمك يا ساير مواد شيميايي

 معايب سايشگرها:

*     قابل حل يا نرم شدن و از بين رفتن نمي باشند

*     براحتي از روي راه پراكنده مي شوند

*      باعث شكستن شيشه جلوي ماشين مي شوند

*      ايجاد آلودگي هوا

*      ايجاد آلودگي آب

*      كثيف كردن شانه راه و پياده روها

*      نياز به پاكسازي بعد از استفاده

 انواع مختلف طوفان و بارش

بعضي از طوفانهاي برفي مانند ماسه خيس، برف خيس و آبدار توليد مي كنند. بعضي ديگر مانند خاك اره برف خشك توليد مي كنند. برف خيس يا سنگين را مي توان بوسيله تيغه هاي برف روبي پاكسازي نمود.

طوفانهاي زمستاني باعث بروز شرايط خطرناكي مي شوند. در اينجا منظور ما تنها بارش برف نيست. حتي بدون بارش برف يا باران هم ممكن است يخبندان صورت گيرد چون هواي مرطوب، علي الخصوص در سطح پل ها با سطح سرد جاده در تماس است. باران نيز ممكن است به

  محض بارش بر روي روسازي يخ بزند. امكان چسبيدن تگرگ بر روي سطح روسازي نيز وجود دارد.

نمایی از طوفان برف

 

بطور كلي پنج نوع طوفان وجود دارد كه روشهاي مبارزه هر يك از آنها با ديگري فرق دارد. كليه راهداران و پرسنل اكيپهاي برفروبي بايد با اين پنج نوع طوفان آشنايي داشته باشند و روش مقابله با آن را بدانند. بيشتر بارشها از حالتهاي 1و 2و 3 مي باشند، اما تغييرات بارش، سطح روسازي و ساير فاكتورها نيز بايد در نظر گرفته شود.

دستورالعمل هاي مقابله با طوفانهاي زمستاني

نمودار زير دستورالعملي براي مقابله با انواع طوفانهاي زمستاني است. بديهي است شرايط محلي و دستورالعمل ها، آخرين فاكتور تعيين كننده ميباشند.

وضعيت1

دما: نزديك 1 درجه سانتيگراد

بارش: برف، برفاب يا تگرگ

سطح جاده: خيس

در صورت بارش برف یا برفاب از نمک با نرخ 150 کیلوگرم برای هر کیلومتر از جاده های دوخطه استفاده کنید. در صورتیکه بارش برف یا برفاب ادامه پیدا کرد و پدیده انباشت صورت گرفت، بطور همزمان برف روبی و نمک پاشی کنید. در صورت بارش تگرگ از 60 کیلوگرم نمک برای هر کیلومتر جاده دو خطه استفاده کنید. اگر بارش ادامه پیدا کرد، این کار را تکرار کنید. روشهای پیشگیری از تشکیل برف و یخ را فراموش نکنید.

وضعيت2

دما: زير 1 درجه سانتيگراد يا درحال كاهش

بارش: برف، برفاب يا تگرگ

سطح جاده: خيس يا چسبنده

بسته به نرخ انباشت موارد از 90 الی 240 کیلوگرم نمک برای هر کیلومتر از جاده دو خطه، استفاده کنید. در صورت ادامه بارش و انباشت، برفروبی کرده و عملیات نمک پاشی را تکرار کنید. در صورت بارش تگرگ از 60 تا 120 کیلوگرم نمک برای هر کیلومتر جاده دو خطه استفاده کنید و به موارد توصیه یخ زدایی و پیشگیری از تشکیل یخ و برف عمل کنید. 

وضعيت3

دما: زير 7- درجه سانتيگراد يا در حال كاهش

بارش: برف خشك

سطح جاده: خشك

هرچه سریعتر برفروبی کنید. از نمک استفاده نکنید. به برف روبی ادامه دهید و نقاط خیس، یخ بسته و برفی را با استفاده از نمک زیاد ترمیم کنید.

وضعيت4

دما: زير 7- درجه سانتيگراد

بارش: برف، برفاب يا تگرگ

سطح جاده: خيس

برای هر کیلومتر از جاده دوخطه، بسته به نیاز از 180 الی 240 کیلوگرم نمک استفاده کنید. درصورت ادامه بارشبرف یا برفاب یا انباشت آن بطور همزمان، برفروبی و نمک پاشی کنید. اگر دما شروع به افزایش کرد از 150 تا 180 کیلوگرم نمک برای هر کیلومتر جاده دو خطه استفاده کنید و منتظر  بمانید تا نمک شروع به واکنش نماید و سپس اقدام به برفروبی کنید. این کار را ادامه دهید تا به سطح روسازی عاری از یخ و برف برسید.

وضعيت5

دما: زير 12- درجه سانتيگراد

بارش: برف يا تگرگ

سطح جاده: انباشته از توده هاي يخ و برف

برای هر کیلومتر از جاده دو خطه از 240 کیلوگرم نمک، یا از 450 الی 600 کیلوگرم شن آغشته به نمک استفاده نمایی. وقتی که یخ یابرف شروع به شل شدن یا ذوب شدن کرد اقدام به برفروبی نمایید. این کار را تا جایی که لازمست ادامه دهید.

 

 

پیشگیری از تشکیل یخ و برف (Anti- Icing)

روش پیشگیری از تشکیل یخ و برف یک سلاح نسبتاً جدید مبارزه با یخ و برف می باشد. این روش در جاده های اروپایی از پیشینه قدیمی تری برخوردار است. زمان شروع عملیات پیشگیری از تشکیل یخ و برف ترجیحاً اندکی قبل از وقوع بارش می باشد تا از تشکیل یا پیشرفت پیوند بین یخ و برف با سطح روسازی جلوگیری شود. تحقیقات نشان داده است که استفاده بموقع از مواد پیشگیری کننده از تشکیل یخ و برف، هزینه راهداری جهت ایجاد یک جاده ایمن را بحدود 90% هزینه روش یخ زدایی می رساند. مواد شیمیایی پیشگیری کننده از تشکیل یخ و برف درست قبل از آغاز بارش یا یخبندان بر سطح جاده به کار گرفته می شوند. کلرید سدیم مایع مؤثرترین ماده پیشگیری کننده از تشکیل یخ و برف در دمای بالاتر از (9-) درجه سانتیگراد است.

 

مزایای پیشگیری از تشکیل یخ و برف

·        پیشگیری از تشکیل یخ و برف سطح راه را با سرعت بیشتری به حالت عادی باز می گرداند و از اتلاف وقت جلوگیری می کند و آمار تصادفات را کاهش می دهد.

·        نمک جهت تأثیر بیشتر به رطوبت نیاز دارد. استفاده از آب نمک عملیات ذوب را تسریع می بخشد.

·        آب نمک به سطح روسازی می چسبد و برخلاف نمک خشک، به راحتی توسط باد یا عبور وسایل نقلیه به کنار جاده رانده نمی شود و در نتیجه از ماده استفاده مؤثرتری بعمل می آید.

·        اگر در بارش تأخیری واقع شود، پسمانده نمک بر سطح جاده آماده است که هنگام آغاز بارش عمل نماید.

·        تأثیر بیشتر منتج به استفاده کمتر از نیروی انسانی و یخ زدا می شود و نتیجتاً هزینه راهداری کاهش می یابد. استفاده کمتر از یخ زدا خطرات زیست محیطی و اثرات مخرب را بر روی ابنیه راه را کاهش می دهد.

در مقایسه با نمک، پسماند کلرید کلسیم و کلرید منیزیم در میزان رطوبت کمتر، رطوبت سطح جاده را جذب می کند، که در شرایط خاص این امر موجب بوجود آوردن جاده ای لغزنده و خطرناک می شود.

عملیات پس از بارش

 

بیشتر بارشهای برف در (7-) درجه سانتیگراد یا زیر آن اتفاق می افتد، که با اتمام بارش افت دما شدت بیشتری صورت می پذیرد. پس از بارش و برف روبی سطح سواره رو، و در حالیکه سطح سواره رو خشک و تمیز است زمان آن فرا رسیده که شانه های جاده را پاکسازی کنید. سازه های اطراف و داخل جاده را تمیز نمایید و نقاط حساس را از برف پاکسازی نمایید تا دفعات بعد، برای انباشت برف جای کافی وجود داشته باشد. بهنگام برف روبی انباشتی از برف در دو طرف پلها به وجود می آید که باعث کاهش میزان استفاده از کل عرض جاده بر روی پلها می شود. بعلاوه اگر بدین صورت باقی بمانند در آینده ذوب شده و تبدیل به یخ می شوند. هرچه سریعتر، این انباشت برف در دوطرف سواره رو را از میان بردارید.

نمایی از عملیات پس از بارش

 

تذکر: از ریختن برف از بالای پل های رو گذر به پایین خودداری نمایید. چون ممکن است بر روی ریل راه آهن یا واگن قطار بریزد. برف موجود بر روی پلها را در صورت امکان توسط بیل بردارید و اطمینان حاصل کنید که تمام منافذ پل که برای عبور آب و مایعات در نظر گرفته شده اند، باز می باشد. کنار نیوجرسیهای وسط راه و جداول کناری را از برف پاکسازی کنید تا از انحراف خودروها جلوگیری شود. همچنین دیوارها و موانع ترافیکی را از برف پاکسازی نمایید تا از انجماد مجدد برفاب اطراف آن جلوگیری به عمل آید و دید راننده بیشتر شود.

دریچه های چاهکها و فاضلابهای جاده را حتماً تمیز کنید. باز نگهداشتن دریچه های چاهکها و فاضلابها برای تخلیه یخها و برفهای ذوب شده خصوصاً در پلهای زیرگذر، بسیار حیاتی است. آب جمع شده در اطراف این دریچه در صورت افت دما ممکن است که دوباره منجمد شوند. به همین خاطر باید در اطراف این دریچه ها و چاهکها از نمک و یخ زدا استفاده نمود.

 



 

 

دستور العمل شیوه های مقابله با برف و یخ خلاصه
4737 تعداد مرور
1389/11/19 تاريخ
width=91
width=100
City
Temp
بیشینه دما
HightTemp
کمینه دما
LowTemp
طلوع آفتاب
SunRiseTime
غروب آفتاب
SunSetTime
width=110
تعداد بازدیدکنندگان امروز 17
تعداد بازدیدکنندگان دیروز 19
تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 83545
تعداد کاربران بر خط 56
تعداد کاربران لاگین بر خط 0
Powered by DorsaPortal